Normy mebli kontraktowych: EN 16139, EN 15372 i EN 581 w praktyce

Krzesła, fotele i ławki do biur, hoteli i restauracji bada się według normy EN 16139:2025, a stoły do takich wnętrz według EN 15372:2023. Meble ogrodowe i miejskie obejmuje seria EN 581. Krzesła do pracy biurowej mają własną serię EN 1335, a zapalność tapicerki sprawdza się według EN 1021-1 i EN 1021-2. Normy meblowe są dobrowolne, ale w kontraktach i przetargach zwykle wymaga się raportu z badań. Taki raport dotyczy gotowego mebla, a nie samego stelaża.
W tym artykule zebraliśmy normy, które najczęściej pojawiają się w specyfikacjach mebli kontraktowych. Opisujemy, co zmieniły wydania z lat 2023–2025 i co z tego wynika dla producenta mebli oraz dostawcy komponentów.
Która norma dla jakiego mebla? Zestawienie
| Mebel | Norma wymagań | Najważniejsze informacje |
|---|---|---|
| Krzesła, fotele, ławki i sofy w przestrzeniach publicznych | EN 16139:2025 | dorośli o masie do 110 kg, także krzesła dla gości w biurach |
| Siedziska do domu | EN 12520:2024 | zastąpiła wydanie z 2015 r. |
| Krzesła do pracy biurowej | EN 1335-1:2020, EN 1335-2:2018 | wymiary i bezpieczeństwo, typy AX, A, B, C |
| Stoły w przestrzeniach publicznych | EN 15372:2023 | trzy poziomy badań zależne od zastosowania |
| Stoły do domu | EN 12521:2023 | zastąpiła wydanie z 2015 r. |
| Meble zewnętrzne: siedziska i stoły | seria EN 581 | kemping, dom i zastosowania kontraktowe |
| Meble do szkół | seria EN 1729 | wymiary funkcjonalne i wymagania bezpieczeństwa |
| Tapicerka: zapalność | EN 1021-1, EN 1021-2 | tlący się papieros i płomień zapałki |
Metody badań opisują osobne normy. Wytrzymałość i trwałość siedzisk bada się według EN 1728, stateczność siedzisk według EN 1022, a stoły według EN 1730.
Czy normy meblowe są obowiązkowe?
Same normy nie są obowiązkowe. Od 13 grudnia 2024 r. stosuje się jednak rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, czyli GPSR. Każdy mebel wprowadzany na rynek musi być bezpieczny, a badania według norm są najprostszym sposobem, żeby to wykazać. W praktyce znaczenie mają też umowy. Inwestorzy, sieci hotelowe i zamawiający w przetargach publicznych wpisują wymagane normy wprost do specyfikacji i proszą o raporty z akredytowanych laboratoriów.
Krzesła i siedziska kontraktowe: EN 16139:2025
Zakres normy
EN 16139:2025 określa wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości wszystkich rodzajów siedzisk do przestrzeni publicznych. Dotyczy siedzisk dla dorosłych o masie do 110 kg, łącznie z krzesłami dla gości w biurach. Norma nie obejmuje siedzisk na widowniach, krzeseł do pracy biurowej, krzeseł do szkół, siedzisk zewnętrznych ani krzeseł do pracy w przemyśle. Te meble mają własne normy.
Co zmieniło wydanie z 2025 roku
Nowe wydanie zastąpiło EN 16139:2013 i zostało opublikowane przez CEN latem 2025 r. Najważniejsze zmiany:
- definicje i wymagania dla siedzisk na jednej kolumnie, z badaniem trwałości przy obciążeniu bocznym;
- metody badań przytrzaśnięcia palców, ścinania i zgniatania;
- wymagania statyczne i trwałościowe dla podnóżków;
- nowe badanie upadku do tyłu;
- zaktualizowane zalecane wymiary w załączniku informacyjnym;
- usunięcie wymagań dotyczących oporu toczenia nieobciążonych krzeseł.
Poziomy obciążenia w badaniach
Wydanie z 2013 r. rozróżniało dwa poziomy. Poziom 1 dotyczył ogólnego użytkowania: biur, salonów wystawowych, sal konferencyjnych, kawiarni, restauracji, stołówek, banków i barów. Poziom 2 obejmował użytkowanie ekstremalne, na przykład w klubach nocnych, na komisariatach, w terminalach komunikacyjnych, szatniach sportowych i więzieniach. Wydanie z 2025 r. opisuje dobór surowości badań do zastosowania w załączniku informacyjnym. Poziom badań warto więc ustalić w zamówieniu razem z miejscem, w którym meble będą stały.
Krzesła i fotele na jednej kolumnie
Nowe wymagania dla siedzisk na jednej kolumnie dotyczą krzeseł i foteli obrotowych na krzyżaku albo na talerzu. Badanie trwałości przy obciążeniu bocznym sprawdza połączenie siedziska, kolumny i podstawy. Ma to znaczenie przy doborze podstawy i mechanizmu obrotu. Podstawy do takich mebli znajdziesz w dziale metalowe podstawy do foteli.
Siedziska do domu: EN 12520:2024
Meble do domu bada się według EN 12520. Wydanie z 2024 r. zastąpiło normę z 2015 r. Wprowadziło między innymi wymagania dotyczące przytrzaśnięcia palców według CEN/TR 17202 i badania siedzisk na jednej kolumnie. Zwiększyło też siłę w badaniu statycznym podłokietnika z 700 N do 750 N.
Krzesła do pracy biurowej: seria EN 1335
Krzesła do stanowisk pracy biurowej nie podlegają EN 16139. Mają własną serię norm EN 1335. Część 1 z 2020 r. określa wymiary i dzieli krzesła na typy AX, A, B i C, zależnie od zakresu regulacji. Część 2 z 2018 r. zawiera wymagania bezpieczeństwa. Zakresy wysokości siedziska dla poszczególnych typów zebraliśmy w artykule wysokość krzesła do stołu, biurka i wyspy.
Stoły: EN 15372:2023 i EN 12521:2023
Stoły do przestrzeni publicznych bada się według EN 15372, a stoły do domu według EN 12521. Obie normy mają nowe wydania z 2023 r., które zastąpiły wersje z lat 2015–2016. Metody badań opisuje EN 1730.
Trzy poziomy badań stołów
| Poziom (EN 15372, załącznik C) | Przykładowe zastosowania |
|---|---|
| 1 – lekkie użytkowanie | pokoje hotelowe, kościoły |
| 2 – ogólne użytkowanie | biura, restauracje |
| 3 – intensywne użytkowanie | kluby nocne, zakłady karne |
Co sprawdza się w badaniach stołu
- bezpieczeństwo: miejsca, w których można przytrzasnąć lub zgnieść palce;
- wytrzymałość blatu i konstrukcji pod obciążeniem statycznym oraz trwałość przy obciążeniach powtarzanych;
- stateczność stołu;
- w stołach na kółkach trwałość kółek, a w stołach regulowanych trwałość mechanizmu regulacji wysokości;
- ugięcie blatu pod obciążeniem 1,5 kg/dm² (badanie informacyjne).
Wymiary stołów, w tym wysokość biurek według EN 527-1, opisujemy w artykule wysokość stołu: standardowe wymiary. Nogi i stelaże do stołów kontraktowych znajdziesz w dziale metalowe nogi do stołów i stolików.
Meble ogrodowe i miejskie: seria EN 581
Siedziska i stoły zewnętrzne dla dorosłych obejmuje seria EN 581. Norma rozróżnia trzy rodzaje zastosowań: kemping, dom i zastosowania kontraktowe. Część 1 z 2017 r. zawiera ogólne wymagania bezpieczeństwa. Część 2 dotyczy siedzisk i ma nowe wydanie z 2026 r., a część 3 dotyczy stołów. Seria nie obejmuje siedzisk na trybunach ani mebli dla dzieci. Ławki do parków, na osiedla i do ogrodów restauracyjnych to więc meble z zakresu EN 581, a nie EN 16139. Metalowe podstawy do takich ławek znajdziesz w dziale metalowe stelaże do ławek.
Tapicerka w przestrzeniach publicznych: EN 1021-1 i EN 1021-2
Normy EN 1021-1 i EN 1021-2 sprawdzają zapalność mebli tapicerowanych. Badaniu podlega połączenie tkaniny obiciowej z wypełnieniem, ułożone pod kątem 90° jak siedzisko i oparcie. Źródłem ognia w części 1 jest tlący się papieros, a w części 2 płomień odpowiadający zapałce, przykładany przez 15 sekund. W hotelach, kinach i restauracjach meble powinny spełniać wymagania obu części. Wynik zależy od tkaniny i pianki, a nie od metalowego stelaża.
Co to oznacza dla stelaża i dostawcy komponentów
Badaniu podlega gotowy mebel
Normy EN 16139, EN 15372 i EN 581 opisują badania kompletnego mebla: krzesła z siedziskiem i oparciem, stołu z blatem albo ławki z siedziskiem. Sam stelaż nie może więc mieć certyfikatu zgodności z EN 16139. Wynik badania zależy także od siedziska, sposobu mocowania, łączników i tapicerki. Za zgodność wyrobu odpowiada producent, który wprowadza mebel na rynek. Dostawca stelaża odpowiada za to, żeby komponent był powtarzalny i zgodny z dokumentacją, na podstawie której mebel przeszedł badania.
Jakie dane o stelażu przygotować przed badaniami
- rysunek techniczny z wymiarami, tolerancjami i układem otworów mocujących;
- materiał: gatunek stali albo stopu aluminium, na przykład EN AC-47000 w stelażu Modular;
- rodzaj i kolor powłoki oraz sposób przygotowania powierzchni;
- łączniki, którymi siedzisko lub blat mocuje się do stelaża;
- próbki z serii produkcyjnej, a nie z prototypu wykonanego inną metodą.
Zmiana komponentu po badaniach
Każda zmiana materiału, grubości blachy, technologii albo łączników może zmienić wynik badania. Przed zmianą dostawcy stelaża albo konstrukcji warto więc sprawdzić z laboratorium, czy raport pozostaje ważny.
Certyfikat ISO 9001 a badania wyrobu
Certyfikat ISO 9001 potwierdza system zarządzania jakością, a nie właściwości konkretnego mebla. Dla producenta mebli oznacza to, że dostawca ma udokumentowany i nadzorowany proces, a komponenty z kolejnych serii odpowiadają rysunkowi. Adjatech Metalworking ma certyfikaty ISO 9001:2015 i ISO 14001:2015 wydane przez TÜV Rheinland Polska i ważne do 8 czerwca 2029 r. Szczegóły i skany znajdziesz na stronie certyfikowana firma. O roli certyfikatów w branży pisaliśmy też w artykule certyfikaty jakości w branży meblowej.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka norma dotyczy krzeseł do restauracji i hoteli?
EN 16139:2025, czyli norma wymagań dla siedzisk w przestrzeniach publicznych. Obejmuje dorosłych o masie do 110 kg, łącznie z krzesłami dla gości w biurach.
Czy norma EN 16139 jest obowiązkowa?
Nie. Mebel musi jednak być bezpieczny w rozumieniu rozporządzenia GPSR, a w kontraktach i przetargach zgodność z EN 16139 jest często wymagana wprost.
Czym różni się EN 16139 od EN 12520?
EN 16139 dotyczy siedzisk do przestrzeni publicznych, a EN 12520 siedzisk do domu. Normy różnią się obciążeniami i liczbą cykli w badaniach.
Jaka norma dotyczy stołów w biurze i restauracji?
EN 15372:2023. Przewiduje trzy poziomy badań, zależne od intensywności użytkowania. Wymiary biurek określa osobno EN 527-1.
Jaka norma dotyczy ławek parkowych i mebli ogrodowych?
Seria EN 581, która obejmuje siedziska i stoły zewnętrzne do zastosowań kempingowych, domowych i kontraktowych.
Czy stelaż krzesła może mieć certyfikat EN 16139?
Nie. Norma bada kompletne siedzisko. Dostawca stelaża zapewnia dokumentację i powtarzalność komponentu, na którym mebel przeszedł badania.
Co oznaczają normy EN 1021-1 i EN 1021-2?
To badania zapalności tapicerki: część 1 z tlącym się papierosem, część 2 z płomieniem odpowiadającym zapałce.
Źródła
- EN 16139:2025 – zakres normy (EVS)
- New version of non-domestic seating standard BS EN 16139 published (FIRA, 2025)
- A new EN standard for non-domestic seating EN 16139:2013 (SGS): poziomy 1 i 2
- European Standard EN 12520:2024 on domestic seating revised (SGS)
- EN 12521:2023 i EN 15372:2023 – stoły domowe i kontraktowe (CATAS)
- EN 581-1:2017 Meble zewnętrzne – ogólne wymagania bezpieczeństwa (EVS)
- EN 1021 – fire testing of upholstered furniture (RISE)
- Rozporządzenie (UE) 2023/988 w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (EUR-Lex)
Opracowanie: ADT Components (Adjatech Metalworking, Janikowo pod Poznaniem). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje treści norm. Aktualne wydania norm warto sprawdzić w Polskim Komitecie Normalizacyjnym. Stan: listopad 2026.